Laten we eens stilstaan bij klimaatverandering

@Pexels

Door Degroof Petercam

De 24e klimaatconferentie van de VN, die plaatsvond in Katowice, Polen, sloot 2018 af. De gewenste uitkomst van de conferentie? De afronding en verfijning van het ‘Paris Rulebook’, dat bepaalt hoe het Klimaatakkoord van Parijs moet worden uitgevoerd, om zo een rechtvaardige en doeltreffende energietransitie te verzekeren. In de nasleep van de conferentie en nu 2018 achter ons ligt, is het aangewezen om een stand van zaken op te maken. Wat werd er (al dan niet) overeengekomen in Polen tijdens de 24e klimaatconferentie? Hoe gaan landen over de hele wereld om met de uitdagingen om de opwarming van de aarde te temperen? Doet de EU het goed? Mogen we tevreden zijn, of moeten we eerder rouwen?

2018 ons enkele tekenen van hoop voor de komende decennia …

Alle partijen die aanwezig waren op de klimaatconferentie waren het eens over de regels die in het Paris Rulebook werden vastgelegd om zo hun inspanningen om de uitstoot terug te dringen te meten, te rapporteren en te controleren. We kunnen het Paris Rulebook beschouwen als een  nieuwe mijlpaal in de strijd tegen de klimaatverandering, aangezien het voor de landen veel moeilijker zal worden om zich uit hun beloftes te wringen. Zoals reeds werd aangehaald door de Principles for Responsible Investment, zal het vastleggen van deze regels beleggers immers meer vertrouwen geven in de uitvoering van het Klimaatakkoord van Parijs.  Meer dan 400 beleggers met meer dan 32 biljoen USD-activa onder beheer (AUM) drongen immers aan op het Paris Rulebook. (bron: UNFCCC)

Hoewel Polen nog steeds niet van plan is om zijn steenkoolcentrales in de nabije toekomst te sluiten, zijn er onder het Poolse voorzitterschap verschillende initiatieven gelanceerd om de klimaatverandering te bestrijden, waaronder een verklaring over het behoud van bossen (‘forests for climate’). (bron: Carbon Brief)

Tijdens de klimaatconferentie beloofden verschillende landen (EU, VK, Canada, Argentinië, Mexico) om hun Nationally Defined Contributions in 2020 op te trekken. Een minderheid (India, Canada, Oekraïne en Jamaica) beloofde zelfs om tegen 2020 ambitieuzere doelstellingen voor te leggen. (bron: Carbon Brief)

De Europese Commissie verhoogde haar ambities en presenteerde haar strategische langetermijnvisie voor een ‘welvarende, moderne, competitieve en klimaatneutrale Europese economie tegen 2050’. We moeten er echter wel bij zeggen dat de meerdere EU-lidstaten tot dusver niet op het goede spoor zitten om zelfs maar de oorspronkelijke reductiedoelstellingen voor 2020 te behalen die werden vastgelegd in het Klimaatakkoord van Parijs. (bron: Europese Commissie, The Guardian, Climate Action Network Europe)

Een van de pijlers van het Klimaatakkoord van Parijs was de collectieve wereldwijde doelstelling om 100 miljard USD per jaar vrij te maken tussen 2020 en 2025 om de energieomslag in de groeilanden te financieren. In 2017 zagen we enkele veelbelovende resultaten, toen de EU in totaal 20,4 miljard EUR uittrok voor de financiering van klimaatplannen. Maar laten we eerlijk zijn: er is nog een lange weg te gaan. (bron: Europese Commissie)

Jammer genoeg is er nog veel meer reden tot ongerustheid …

De klimaattop in Polen was de 24e in de reeks. Sinds de eerste COP in 1995 werd georganiseerd in Berlijn, is de jaarlijkse CO2-uitstoot alleen maar toegenomen, en bereikte in 2018 zelfs een historisch recordhoogte. Volgens Global Carbon Project, een internationaal onderzoeksproject, zal de CO2-uitstoot in 2018 naar verwachting met 2,7 % toenemen in vergelijking met het niveau van 2017. Dat is de snelste toename in zeven jaar tijd. We moeten de zaken zeggen zoals ze zijn: 2018 was nog maar eens een slecht jaar voor het klimaat. Indien deze teleurstellende trend om de uitstoot te verminderen zich doorzet, zullen we een nog snellere en meer drastische energieomslag nodig hebben. Dergelijke transitie zal gepaard gaan met een strenge koolstofprijszetting en een beleid dat zowel gericht is op de vraag als het aanbod. (bron: Our World in Data, NASA, RenewEconomy)

Conclusie: hoopvolle signalen, maar een algemeen gevoel van teleurstelling

We kunnen besluiten dat de COP24 ons enkele hoopvolle signalen heeft gegeven voor de strijd tegen de opwarming van de aarde, met name dat er een nieuwe belangrijke mijlpaal werd bereikt: het Paris Rulebook of de ‘handleiding’ bij de uitvoering van de beloften die in Parijs werden gedaan. Dat neemt niet weg dat we in het algemeen een gevoel van teleurstelling overhouden aan de 24e COP. Er is de komende jaren immers een radicale en dringende transitie van ongeziene omvang vereist, en er moet nog veel meer worden gedaan om de ambitieuze en broodnodige CO2-reductiedoelstellingen 45 % en netto nul te behalen, respectievelijk tegen 2030 en 2050… We hopen oprecht dat COP25 en COP26 meer zullen opleveren en antwoorden zullen bieden over de snelheid waarmee de transitie de komende decennia werkelijk zal plaatsvinden.

Justitie: het ultieme middel om de klimaatverandering doeltreffend te bestrijden?

Als reactie op de beperkte vooruitgang die tijdens de COP 24 in Katowice is geboekt, hebben verschillende Franse ngo’s de krachten gebundeld om hun regering voor de rechter te slepen. Zo verwijten Greenpeace, de Fondation pour la nature et l’homme, Affaires à Tousen Oxfam France de overheid dat ze onvoldoende inspanningen leveren om de klimaatverandering doeltreffend te bestrijden. Of het nu gaat om investeringen, normen, taksen of controles, de maatregelen die worden genomen door Frankrijk, dat toch een leidende positie wil innemen binnen Europa op dit gebied, worden als ontoereikend beschouwd. Gelet op de gevolgen van de klimaatverandering voor de gezondheid, de biodiversiteit en de landbouw, beschouwen ngo’s de passiviteit van hun land als een echt misdrijf. Ze vinden dat ze in gebreke blijven en hun verantwoordelijkheid niet opnemen.

Het is niet de eerste keer dat het gebrek aan ambitie van een overheid uiteindelijk voor de rechtbank komt. Zo had de Urgenda-vereniging in Nederland al in 2015 een klacht ingediend bij het Nederlandse Hof van Justitie. Ze vond immers dat de doelstellingen voor de vermindering van de koolstofuitstoot helemaal niet voldoende waren. Uiteindelijk kreeg de vereniging gelijk. Dat werd bevestigd door het Hof van Beroep in oktober 2015 en de Nederlandse staat werd veroordeeld om zijn CO2-uitstootniveau tegen 2020 met 20 % te verminderen t.o.v. 1990.

Overheden die niet genoeg inspanningen leveren om de energieomslag te laten slagen en hun engagement voor het Klimaatakkoord van Parijs niet opnemen, wezen hierbij gewaarschuwd.

Lees ook corner Duurzame belgeggingen

Ce contenu a été publié dans Actualiteit, Duurzame beleggingen, avec comme mot(s)-clé(s) . Vous pouvez le mettre en favoris avec ce permalien.

Laisser un commentaire

Votre adresse de messagerie ne sera pas publiée. Les champs obligatoires sont indiqués avec *