Europese taxonomie: een eenduidige definitie van duurzaam beleggen

@Pexels

Door Degroof Petercam

Op 18 juni jongstleden publiceerde de Technische Expertengroep van de Europese Commissie haar tweede verslag over de taxonomie van zogenaamde ‘groene’ activiteiten, dat in het kader van haar Actieplan voor de financiering van duurzame groei.

Dit verslag, dat 414 bladzijden telt, is het resultaat van een jaar werk en behelst 67 economische activiteiten. Het geeft een gedetailleerd overzicht van de taxonomie die de Europese Commissie in een volgende fase in regelgeving zal gieten op het vlak van ecologische duurzaamheid. Die zal over de hele Europese Unie worden uitgerold.

  1. Oorsprong van het verslag

De twee jongste jaren heeft de Europese Commissie zich sterk geëngageerd rond duurzame financiën en economie. Ze heeft duidelijk te kennen gegeven dat zij hierin een centrale rol wil spelen. Een groep van 35 technische experts uit de financiële sector, academische wereld en burgermaatschappij heeft gewerkt aan het Actieplan voor de financiering van duurzame groei. Deze expertengroep werd bijgestaan door 160 bijkomende specialisten en heeft haar voorstel voor een taxonomie op het vlak van klimaatverandering uit de doeken gedaan. Op die manier wil de Commissie greenwashing tegengaan en de sectoren identificeren die ecologische meerwaarde opleveren.

  1. De betrokken activiteiten

Deze taxonomie lijst de economische activiteiten en hun vereiste prestatiecriteria op. Op die manier kunnen we nagaan in welke mate zij reëel bijdragen tot een van de zes ecologische doelstellingen die werden geïdentificeerd, met name:

1) het matigen van klimaatverandering;

2) de aanpassing aan klimaatverandering;

3) het duurzame gebruik en de bescherming van waterbronnen en de rijkdommen van de zee;

4) de omslag naar een circulaire economie, afvalvermindering en recyclage;

5) het voorkomen en beperken van vervuiling;

6) de bescherming van gezonde ecosystemen.

Het gaat niet om de lijst van activiteiten die automatisch onder duurzame financiën vallen. Dit zijn eerder selectiecriteria, die afhankelijk zijn van de economische activiteit, volgens een controleproces dat in vier stappen verloopt:

  • Een aanzienlijke bijdrage leveren tot een van de zes doelstellingen die de Europese autoriteiten hebben geïdentificeerd
  • Geen andere ecologische doelstellingen ondermijnen
  • In regel zijn met de minimumvereisten inzake maatschappelijk welzijn (met name de belangrijke conventies rond arbeidsrecht van de Internationale Arbeidsorganisatie).
  • Voldoen aan de technische selectiecriteria.
  1. De activiteiten die niet in beschouwing werden genomen

Door deze tweede versie van het verslag wordt het aantal bestudeerde en geanalyseerde activiteiten opgetrokken van 24 (in de versie van december) naar 67. Dat neemt niet weg dat meerdere belangrijke activiteiten niet werden opgenomen in het verslag. We denken dan vooral aan de mijnbouwsector, visserij, transport over de zee en in de lucht, de productie van glas, papier en houtpulp.

De taxonomie wil dus strikte beperkingen vastleggen en een technische screening invoeren om in te schatten in welke mate deze 67 activiteiten bijdragen tot de zes gedefinieerde ecologische doelstellingen. Een belangrijke opmerking is dat de technische experts zich in deze fase vooral heeft gericht op de eerste twee doelstellingen, met name de matiging van klimaatverandering en de aanpassing aan de klimaatverandering.

  1. Koolstofneutraliteit tegen 2050

De experts wilde zo pragmatisch mogelijk tewerk gaan bij de bepaling van de kwantitatieve filter. Zij verwijzen daarbij naar verschillende factoren en drempels die ofwel worden bepaald aan de hand van intensiteit, ofwel in relatieve termen. Deze drempels hebben al heel wat kritiek gekregen. Er wordt gesteld dat ze te ver van de huidige realiteit in de duurzame financiën liggen. Ze sluiten ook onvoldoende aan bij de prestaties die we zien in de economische en industriële wereld.

Met uitzondering van met name steenkool en kernenergie, die sowieso niet in aanmerking komen voor duurzame financiën, bevinden de overgangsactiviteiten zich in een grijze zone, denken we maar aan energie of nutsbedrijven. Die komen in theorie nog steeds in aanmerking, maar moeten voldoen aan strengere criteria. De drempels en criteria werden immers vooral bepaald met het oog op koolstofneutraliteit tegen 2050. Dat is een belangrijke doelstelling die impliceert dat we geleidelijk aan gaan afstappen van energieopwekking op basis van fossiele brandstoffen.

  1. Bindend karakter en impact

De taxonomie is niet juridisch bindend. Dat neemt niet weg dat institutionele beleggers, waaronder ICBE’s, AIF’s en verzekeringsbeleggingsproducten dienen te voldoen aan het principe ‘comply or explain’. Zij dienen immers te rechtvaardigen op welke manier en in welke mate zij de taxonomie toepassen voor hun beleggingen die als duurzaam worden aangemerkt.

Het verslag dat in juni 2019 werd gepubliceerd, is echter een technisch verslag. Het is nog geen definitieve versie van de taxonomie. In deze fase heeft het dus geen enkele wettelijke grondslag. Bovendien kan men het tot 10 september openbaar raadplegen.

  1. De volgende fase

De volgende fase bestaat uit een discussie binnen de Europese Raad. Die mikt immers op een tripartiete dialoog en discussies tussen de verschillende instellingen, die in september 2019 van start gaan. Zodra er een akkoord wordt bereikt, kan de Verordening worden aangenomen. Dit is de strengste wetgevingshandeling binnen de Europese wetgeving en is direct van toepassing op iedereen. Parallel daarmee zal de Europese Commissie gedelegeerde handelingen aannemen die de technische criteria vastleggen die moeten worden toegepast. Dat heeft zij al gedeeltelijk gedaan met het verslag dat verscheen in december 2018. Het Europese Parlement en de Raad hebben twee maanden de tijd om opmerkingen te geven op deze handelingen. Wanneer er geen opmerkingen zijn, zal men ervan uitgaan dat ze werden aangenomen. De regelgeving rond de taxonomie zou van kracht moeten worden vanaf 1 juli 2020, althans voor wat de eerste twee ecologische doelstellingen betreft.

  1. Normen en standaarden

Hoewel de regelgeving een beperkt bindend karakter heeft, zal zij wel de ruggengraat zijn voor de normen en standaarden op het vlak van groene obligaties binnen de Europese Unie. Zij zal eveneens een referentiekader zijn voor beleggers die moeten rapporteren over de duurzame en groene blootstelling van hun beleggingen, en dat in verschillende activaklassen. Een gelijkaardig fenomeen hebben we reeds gezien bij de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s). Dat is een privé-initiatief zonder wettelijk bindende kracht. De SDG’s zijn niettemin uitgegroeid tot een universeel referentiekader. Bedrijven en financiële instellingen maken ervan gebruik om te rapporteren over hun duurzaamheidsimpact. We merken wel op dat het technische verslag van de taxonomie nergens verwijst naar de SDG’s, hoewel ze steeds populairder worden.

  1. Een flexibel kader

Het referentiekader dat vandaag werd gedefinieerd zal nog verder evolueren. De Commissie is zich daarvan bewust. Met het oog hierop wil zij een permanent platform voor duurzame financiën in het leven roepen, dat experts uit de financiële en -bedrijfswereld verzamelt. Dat platform, dat normaal tegen 2019 zal worden gecreëerd, zal toezien op de taxonomie en deze regelmatig herzien, aanpassen en ervoor zorgen dat ze conform de regel is.

Om volledig te zijn, vermelden we tot slot de overige publicaties van 18 juni:

  • De methodologieën voor Europese klimaatindices.Zij bepalen de technische minimumvereisten voor lagekoolstofindices en algemene ESG-informatie. Zij doen eveneens een voorstel voor een index voor klimaatomslag en een index die is afgestemd op het Klimaatakkoord van Parijs;
  • De standaardnormen voor groene obligaties in de Europese Unie. Deze vrijwillige leidraad zou de best practices op de markt moeten bevorderen.

Bezoek ook de corner voor Duurzame Beleggingen

Dit bericht is geplaatst in Duurzame beleggingen met de tags , , . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *