De actualiteit rond Volkswagen: gefundenes Fressen voor de SRI-wereld?

IMG_1679Door Degroof-Petercam

Volkswagen deed de afgelopen dagen de aandelen- en obligatiemarkten op hun grondvesten daveren door het schandaal over de fraude met de CO2-uitstoot van hun dieselvoertuigen in de Verenigde Staten.

Terwijl de financiële ratingagentschappen het bedrijf op ‘Watch’ hebben gezet, zijn de extra-financiële agentschappen heel wat strenger en beschouwen ze de controverse als de meest ernstige volgens hun ratingsysteem.

Hoewel we de ernst en de omvang van de fraude niet in twijfel willen trekken, kunnen we ons wel vragen stellen bij de strengheid van de extra-financiële agentschappen, die tijdens de COP21-top aan het einde van het jaar in Parijs van VW een schoolvoorbeeld inzake CO2-uitstoot willen maken en het preventief de laagste rating willen toekennen om elke kritiek later in de kiem te smoren. Dat lijkt een beetje op wat de financiële agentschappen indertijd deden met de ratings van de periferielanden.

Naast het uitroepen van VW tot een ongezien voorbeeld, moeten we ook eens stilstaan bij de audits en certificeringen inzake ESG-normen. De automobielfabrikant was inderdaad lid van de Dow Jones Sustainability Index. In 2013 werd het bedrijf eveneens erkend als het meest duurzame bedrijf binnen de sector. Volkswagen had het Carbon Disclosure Project ondertekend en daardoor kreeg het een A-rating voor de kwaliteit van zijn milieurapportage.

Het was dus bijzonder moeilijk voor de analisten om een hoog milieurisico toe te kennen aan het bedrijf en om aan te tonen dat ESG-research proactief kan zijn en de aandacht kan vestigen op bepaalde risico’s.

De automobielfabrikant heeft officieel toegegeven dat er met de gepubliceerde cijfers werd geknoeid. Dat doet denken aan een geval zoals Enron, waar de auditors ook betrokken waren bij het schandaal. Het geval VW roept dus fundamentele vragen op over de betrouwbaarheid van de gepubliceerde gegevens in de duurzaamheidsrapporten. Net zoals voor financiële gegevens moeten extra-financiële cijfers door een onafhankelijke en bekwame auditor worden nagekeken.

Het geval VW toont enerzijds aan dat de meetindicatoren nog betrouwbaarder moeten worden en moeten evolueren. Anderzijds toont het aan dat er bijzondere aandacht moet worden besteed aan het bestuursmodel van een bedrijf, aangezien dat een sleutelrol speelt in de duurzaamheid ervan. Hoewel weinig mensen de gepubliceerde milieugegevens in twijfel hadden kunnen trekken, vertoont het bestuursmodel van het Duitse bedrijf al een tijdje enkele zwaktes, met name op het gebied van de onafhankelijkheid van het directiecomité en de onafhankelijkheid van het auditcomité. Het bedrijf deed ook aan lobbying en hield nauw contact met de politieke wereld. Twee politici die ook zetelen in het directiecomité, vertegenwoordigen de overheid van Nedersaksen. Zij zijn gevoelig voor de tewerkstellingskansen die VW biedt, maar ook voor de fiscale bijdrage die het bedrijf levert.

De omvang van de fraude in vergelijking met de productie doet vermoeden dat het management op het hoogste niveau betrokken was.

Hoewel er stemmen opgaan die zeggen dat de ESG-impact van duurzame portefeuilles beter moet worden gemeten, zoals de publicatie van de ecologische voetafdruk van de portefeuille in Frankrijk in de aanloop naar de COP21, is het zaak om de gepubliceerde cijfers met de nodige omzichtigheid te behandelen. Zelfs te goeder trouw kunnen er fouten zitten in de gepubliceerde cijfers, gezien de vrij beperkte ervaring ter zake en een gebrek aan nauwkeurigheid. Dit initiatief verdient uiteraard het nodige lof, omdat het debat hierdoor wordt aangezwengeld. We moeten er echter voor opletten dat we niet overdrijven met deze rapportage die afwijkt van de voornaamste doelstelling van een verantwoorde en duurzame belegging, die als doel heeft om de voor risico gecorrigeerde performance te verbeteren op middellange en lange termijn, en ervoor te zorgen dat de belegger verantwoorde keuzes maakt.

Lees ook corner Duurzame Beleggingen

Dit bericht is geplaatst in Actualiteit, Duurzame beleggingen met de tags , , , . Bookmark de permalink.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.