Respect voor de mensenrechten: een belangrijke taak voor beleggers!

Bron: Pixels

Bron: Pixels

Door Petercam

Enkele dagen voor de Internationale Dag van de Mensenrechten nam ik deel aan een rondetafelgesprek met als thema: “respect voor de mensenrechten: een belangrijke taak voor beleggers!

Voor één keer waren het niet enkel mannen, wat doorgaans het geval is binnen de financiële sector, maar waren er drie vrouwen en een moderator. Bovendien waren er drie Scandinaviërs aanwezig in het Parijse auditorium!

In Scandinavië engageren zowel bedrijven als beleggers zich sterk rond dit onderwerp.

We denken bijvoorbeeld aan de zwarte lijst van bedrijven die worden uitgesloten van de portefeuille van het Noorse Pensioenfonds omwille van sterke vermoedens van schending van arbeids- en mensenrechten. Die lijst wordt door ethische beleggers als referentie beschouwd.

Voor beleggers bestaat er een drievoudig risico. Enerzijds is er een reputatierisico, niet alleen voor het betrokken bedrijf, maar ook voor de belegger die vanaf dat moment onrechtstreeks betrokken is, en ten tweede is er een economisch en financieel risico, aangezien de schending van mensenrechten een groot risico inhoudt voor een waardedaling van het aandeel.

De aangetaste reputatie en de financiële en operationele impact die eruit voortvloeien, blijven doorgaans de belangrijkste gevolgen, aangezien de geldboetes minder aanzienlijk zijn. De beleggingswereld moet zich een nieuw concept binnen de financiële analyse eigen maken: het is niet langer de P/E-ratio die staat voor ‘price to earnings’ (beurskoers afgezet tegenover de winst) maar de ‘Price to Ethics’ (beurskoers afgezet tegenover ethische normen).

De geëngageerde Scandinavische beleggers zijn vooral voorstanders van een dialoog met asset managers en bedrijven die zich schuldig maken aan overtredingen. Om meer impact te hebben, kan het engagement zich uiten in een samenwerkingsverband, zoals nu reeds gebeurt via het platform PRI Clearing House van de Verenigde Naties (UNPRI). De belegging in het bedrijf van de hand doen is het laatste redmiddel wanneer de engagementsprocedure mislukt.

Aangezien vandaag 35,8 miljoen mensen het slachtoffer zijn van moderne slavernij, is het relevant om nog eens te herinneren aan de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens van 10 december 1948.

Als we bovendien de dagelijkse nieuwsbrief van de ngo Human Rights Watch raadplegen, die erg verscheiden en internationaal is, dan zien we dat er nog heel wat vooruitgang geboekt moet worden om deze elementaire rechten te waarborgen.

Er bestaan heel wat schendingen van mensenrechten. De onderstaande grafiek toont jammer genoeg aan dat het aantal controverses aangaande schendingen van mensenrechten in stijgende lijn zit.

par défaut 2014-12-12 à 16.29.39Buiten de problematiek rond de bevoorradingsketen, die vaak verband houdt met moderne slavernij of maatschappelijke discriminatie, zoals de schending van de vrijheid van vereniging, blijft het respect voor lokale gemeenschappen vaak een probleem, met name in de landbouw- en de ontginnende sector.

JA, beleggers hebben een rol te spelen. De brand in Rana Plaza in Bangladesh, die de slavernij in de kledingindustrie blootlegde, is een goed voorbeeld dankzij de Clean Clothes Campaign. Beleggers en bedrijven hebben zich geëngageerd om de arbeidsomstandigheden te verbeteren, en willen ook druk uitoefenen op de overheid om een minimumsalaris voor de arbeiders te bekomen.

Het schandaal van de Thaise kweekgarnalen heeft eveneens aangetoond dat er slavernij bestaat op vissersboten, en dat bedrijven uit de voedingsmiddelensector in dit geval een verantwoordelijkheid hebben inzake de controle van hun volledige bevoorradingsketen.

Beleggers hebben steeds meer aandacht voor de integratie van de bevoorradingsketen in het engagementsbeleid van de bedrijven. Beleggers willen zich immers niet schuldig maken aan de schending van bepaalde rechten en hanteren steeds vaker het principe Weten, Observeren, Waarschuwen, Beïnvloeden en Oplossen.

Een referentie-Index!

Beleggers kunnen vanaf nu verwijzen naar een Index rond mensenrechten. De Index Corporate Human Rights Benchmark werd op 1 december jongstleden aangekondigd in Genève op het derde forum van de Verenigde Naties rond mensenrechten. De doelstelling ervan is om een referentiekader te bieden voor materiële problemen die verband houden met de schending van mensenrechten. In samenwerking met de werkgroep bij de Verenigde Naties die zich over dit onderwerp buigt, biedt deze Index eveneens een transparante databank aan beleggers en bedrijven. De Index richt zich in eerste instantie op de 500 grootste ondernemingen in de sectoren die het grootste risico lopen op een schending van de mensenrechten: landbouw, elektronische apparatuur, informatie- en communicatietechnologie en de ontginnende sector.

Wetgeving voor meer transparantie

Steeds meer landen eisen van – meestal beursgenoteerde – bedrijven dat ze een rapport afleveren over hun beleid inzake mensenrechten. De benadering die daarbij gehanteerd wordt, is er meestal een van ‘comply or explain’.

Bedrijven worden dus geconfronteerd met steeds strengere regels. Ofwel zijn ze in staat om verslag uit te brengen over de kwaliteit, het begrip en de integratie van hun beleid ter zake, of als ze dat niet doen, moeten ze hierover verantwoording afleggen tegenover de burgermaatschappij. Die elementen kunnen ook het onderwerp vormen van een geëngageerde dialoog met de verantwoorde beleggers.

Een gelijkaardige wetgeving voor meer transparantie bestaat al in het Verenigd Koninkrijk voor beursgenoteerde bedrijven, in Frankrijk voor beursgenoteerde bedrijven en voor bedrijven met meer dan 500 werknemers, in Zweden voor overheidsbedrijven, in Denemarken voor overheidsbedrijven, beursgenoteerde en niet-beursgenoteerde bedrijven in functie van hun omvang. Eens te meer zijn de Scandinavische landen een lichtend voorbeeld…

In april 2013 heeft de Europese Commissie een voorstel van richtlijn aangenomen, dat momenteel wordt bestudeerd door het Europees Parlement, dat ervoor zal zorgen dat de 18.000 grootste Europese bedrijven hun niet-financieel rapport zullen moeten publiceren op basis van het principe ‘comply or explain’, met inbegrip van de informatie over mensenrechten, diversiteit, de strijd tegen corruptie en andere belangrijke ESG-indicatoren.

Hoewel veruit de meeste landen ter wereld de voornaamste verdragen over mensenrechten hebben geratificeerd (er zijn er negen), worden deze elementaire rechten nog dagelijks met voeten getreden en is de schending ervan schering en inslag in meerdere regio’s. De internationale autoriteiten lijken op meerdere fronten hun doelstellingen niet te halen.

Of het nu de ongelijkheid is van vrouwen in de Islamitische landen of de vervolging van religieuze of politieke dissidenten, er zijn heel wat voorbeelden die er ons aan herinneren dat mensenrechten ABSoluut moeten worden verdedigd.

Politieke autoritaire systemen winnen terrein in Rusland, Turkije, Hongarije en Venezuela. Zelfs Europa en de Verenigde Staten, die vaak als grote verdedigers van mensenrechten worden beschouwd, maken zich schuldig aan schendingen. De Europese schuldencrisis heeft extremistische en xenofobe groeperingen gevoed, met name tegenover islamitische gemeenschappen. In de Verenigde Staten hebben de gebeurtenissen van 11 september opnieuw folterpraktijken doen ontstaan in bepaalde gevangenissen en elders. En de internationale slavernij-Index meldt dat in ons land 1.500 mensen het slachtoffer zijn van moderne slavernij.

Het is nog maar enkele tientallen jaren dat de overheden hun verantwoordelijkheid nemen voor mensenrechten vanuit internationaal perspectief. De Verenigde Naties en Europa hebben onlangs de incidenten in Syrië, Rusland, China en Iran veroordeeld. Internationale hulp wordt een voorwaarde om het respect voor mensenrechten af te dwingen.

De Corporate Human Rights-Index, op initiatief van verantwoorde beleggers, brengt wereldwijde beursgenoteerde bedrijven onder in de vier meest blootgestelde sectoren (landbouw, informatie- en communicatietechnologie, de ontginnende sector en elektronische apparatuur). De bedoeling ervan is om meer transparantie te bieden over de praktijken van deze meest blootgestelde bedrijven en op die manier druk uit te oefenen via het reputatierisico, dat hen als een zwaard van Damocles boven het hoofd hangt.

Lees ook corner duurzame beleggingen

Dit bericht is geplaatst in Duurzame beleggingen met de tags , , . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *