Welke zijn de wijizgingen aan het Belgisch erf- en schenkingsrecht in 2018 ?

@Pexels

Door Martin Desimpel, Senior Wealth Planner bij Puilaetco Dewaay Private Bankers

Sinds 1 september 2018 gelden ook de bepalingen van de wet van 31 juli 2017 tot hervorming van het erf- en schenkingsrecht, de rechtstak die bepaalt wie de erfgenamen zijn en hoe een schenking en een legaat kunnen worden gerealiseerd.

De belangrijke principes van deze hervorming werden reeds uitvoerig besproken. We zetten ze nog even op een rij:

  • Bepaling van de erfrechtelijke reserve van de bloedverwanten in neergaande lijn op de helft van de nalatenschap van de erflater, ongeacht het aantal bloedverwanten in neergaande lijn;
  • Invoering van de principes van inbreng[1]en inkorting[2]van schenkingen in waarde in plaats van in natura;
  • De mogelijkheid om, onder strikte voorwaarden, bepaalde erfovereenkomsten af te sluiten, d.w.z. overeenkomsten over een toekomstige erfenis.

… aangepast …

De wet die op 22 juli gestemd werd, brengt verschillende wijzigingen aan – correcties volgens sommigen – in de hervorming van het erf- en schenkingsrecht waarvan sprake.

Eén daarvan is het antwoord van de wetgever op de beroering die de wettelijke definitie van de erfovereenkomst bij sommige juristen teweegbrengt.

Volgens hen zouden bepaalde vrij gebruikelijke operaties (zoals de voorwaardelijke verkoop, het beding van aanwas, enz.) verboden kunnen worden of aan strikte voorwaarden onderworpen kunnen worden, waarbij de niet-naleving met absolute nietigheid wordt bestraft.

De nieuwe wet wijzigt bijgevolg deze definitie en stelt bepaalde overeenkomsten en bepalingen vrij van de formaliteiten die aan erfovereenkomsten worden opgelegd.  Op die manier vermijdt de wetgever de valkuilen van een verbod of van de nietigheid wegens niet-naleving van de wettelijke formaliteiten.

De wetgever heeft de «verklaring van behoud» opnieuw bekeken. De hervorming van het erfrecht en het schenkingsrecht voorziet de mogelijkheid voor een schenker om bij authentieke akte te verklaren dat hij de toepassing van de oude wettelijke bepalingen betreffende de wijze van inbreng en inkorting op alle schenkingen die hij vóór 1 september 2018 gedaan heeft, wenst te handhaven.

De nieuwe regels op dit vlak zijn immers ook van toepassing op schenkingen die vóór deze datum zijn gedaan, tenzij uitdrukkelijk bepaald is dat zij, naargelang van het geval, inbrengbaar of inkortbaar zijn in natura of in geval van «verklaring van behoud».

Deze verklaring van behoud moest uiterlijk op 31 augustus 2018 worden ingediend. Deze periode wordt verlengd tot en met 1 september 2019. De verklaring van behoud geldt uiteraard altijd alleen voor schenkingen die vóór 1 september 2018 zijn gedaan, aangezien schenkingen die na deze datum worden gedaan, aan de nieuwe regels onderworpen zijn.

… en vervolledigd

De erfovereenkomst heeft aanleiding gegeven tot bezorgdheid op fiscaal vlak. In een erfovereenkomst kan immers sprake zijn van een schenking die in België niet aan schenkingsrechten onderworpen geweest is. De erfovereenkomst met betrekking tot een overeenkomst of bepaling ten kosteloze titel wordt echter noodzakelijkerwijs bij authentieke akte vastgesteld en is dus onderworpen aan de registratieformaliteit. Sommigen vroegen zich af of de administratie in deze erfovereenkomst geen titel zou zien die haar toestaat om schenkingsrechten te innen.

Vlaanderen en Wallonië, respectievelijk bij de decreten van 6 en 18 juli jongstleden, beslissen over de vraag en stellen de in de erfovereenkomst vermelde schenkingen die niet geregistreerd zijn, vrij van schenkingsrechten, mits verklaring van de partijen dat deze schenkingen vóór de erfovereenkomst zijn gedaan.

Met betrekking tot de andere fiscale maatregelen die door deze decreten worden aangenomen, verwijzen wij naar onze eerdere bijdragen.

Het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest heeft nog geen vergelijkbare tekst aangenomen.

Nieuwe opportuniteiten

De genoemde hervormingen zijn bedoeld om de burger meer vrijheid te geven op het gebied van huwelijks- en vermogensplanning, evenals meer rechtszekerheid.

De inwerkingtreding ervan biedt de burgers ongetwijfeld de gelegenheid om hun huwelijks- en vermogensplanning te herbekijken.

Lees ook corner Overdracht

[1]De inbreng van een schenking is een operatie die gericht is op de gelijkheid tussen erfgenamen door de persoon die een goed via schenking ontvangen heeft, te verplichten om de (geïndexeerde) waarde ervan in te brengen in de nalatenschap voor herverdeling.

[2]De reservataire erfgenaam die niet de totaliteit van zijn reservataire rechten heeft verkregen ten gevolge van schenkingen door de erflater, kan de inkorting ervan vragen, opdat de (geïndexeerde) waarde van het te veel ontvangen deel aan hem wordt teruggegeven.

Dit bericht is geplaatst in Erfenis met de tags , . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *