De juiste toepassing van de maatschap

IMG_0630Door Puilaetco Dewaay Private Bankers

De oprichting van een maatschap wordt vaak voorgesteld in het kader van een successieplanning. Nochtans gaat het hier niet om een wonderoplossing. Meer nog, bij een verkeerd gebruik zullen de vooropgestelde doelstellingen zelfs niet bereikt worden.

Alvorens de voordelen aan bod te laten komen, is het van belang om de krijtlijnen van dit planningsinstument te bepalen.

De maatschap is een overeenkomst op grond waarvan twee of meer personen overeenkomen iets in gemeenschap te brengen met eenzelfde doel. Het gaat om een vennootschap zonder rechtspersoonlijkheid waardoor de ingebrachte goederen in onverdeeldheid toebehoren aan de deelgenoten.

Waarom een maatschap oprichten?

Een maatschap kan nuttig zijn indien het de bedoeling is om een vermogen over te dragen naar de volgende generatie zonder het onmiddellijk ter beschikking te willen stellen.

Het klassieke geval is dat waarbij de ouders het vermogen dat ze wensen over te dragen aan hun kinderen inbrengen in een maatschap, waarbij behoud van controle in hoofde van de ouders voorzien wordt via het statutair zaakvoerderschap . Naderhand gaan ze over tot de schenking van hun deelgerechtigdheden, of van de blote eigendom ervan, aan hun kinderen. Zo worden de kinderen deelgenoot van de maatschap waarvan hun ouders statutair zaakvoerder zijn.

Tot afloop van het mandaat – meestal levenslang – van de zaakvoerders kunnen de kinderen niet tussenkomen in het beheer van de maatschap.

Hoe een maatschap oprichten?

Een maatschap komt tot stand wanneer verschillende partijen een overeenkomst afsluiten. Deze overeenkomst kan onderhands of via notariële akte worden opgesteld. Indien een onroerend goed wordt ingebracht in de maatschap is de tussenkomst van een notaris echter steeds vereist.

Het opstellen van de statuten is een cruciale stap teneinde een goed beheer te garanderen én tot een optimale overdracht van het vermogen te komen. In de statuten wordt o.a. melding gemaakt van het doel van de maatschap, de wijze van winstuitkeringen en de regels voor de overdracht van de delen van de maatschap maar worden tevens de zaakvoerders aangeduid en hun bevoegdhedenomschreven .

Belangrijk is ook om duidelijk te bepalen dat het doel van de maatschap van burgerlijke aard is en niet commercieel. Zo is de oprichting van een maatschap met als doel de promotie van vastgoed niet in overeenstemming met het burgerlijk karakter dat een maatschap moet hebben.

Welke goederen inbrengen in de maatschap?

Uiteraard kunnen roerende goederen zoals kunstcollecties, wagens of banktegoeden ingebracht worden in een maatschap. Dergelijke inbrengen brengen geen bijzondere fiscale verplichtingen met zich.

In geval van inbreng van een onroerend goed daarentegen is de registratie van de akte verplicht en dit kan onaangename fiscale gevolgen hebben.

Zo maakt de inbreng in een maatschap van een woning in principe een eigendomsoverdracht uit die onderworpen is aan een registratierecht van 10% (onroerend goed gelegen in Vlaanderen) of 12,5% (onroerende goederen gelegen in Brussel of Wallonië).

Indien de inbreng van een woning in een maatschap gebeurt door meerdere onverdeelde eigenaars zonder dat dit een verandering meebrengt van de verschillende aandelen van elke deelgenoot, is er evenwel geen eigendomsoverdracht zodat de inbreng onbelast iss.

De inbreng van roerende goederen in combinatie met de latere of bijkomende inbreng van een woning door een andere vennoot zal een onmiddellijke impact hebben op de eigendomsverhoudingen in de maatschap waardoor dan weer wel registratierechten (van 10% of 12,5%) verschuldigd zijn.

Tenslotte komt iedere latere overdracht van deelgerechtigdheden van een maatschap die onroerende goederen bezit neer op een overdracht van onroerend goed. Als het bijvoorbeeld gaat om een verkoop aan een medevennoot of een derde zal deze overdracht aanleiding geven tot de betaling van registratierechten. Tussen medevennoten geldt een tarief van 1% (2,5% in Vlaanderen) terwijl tussen derden het tarief van 10% of 12,5% geldt. In geval van schenking zijn onroerende schenkingsrechten verschuldigd.

Rekening houdend met hetgeen voorafgaat, kan de opportuniteit van van de maatschap in vraag gesteld worden indien het de planning van een onroerend vermogen betreft.

Hoe gebeurt de successieplanning?

Op zich zal de loutere oprichting van de maatschap de erfbelasting niet verminderen aangezien er geen overdracht van het vermogen plaatsvindt.

Het is pas door de daaropvolgende schenking van de delen van de maatschap, eventueel slechts de blote eigendom in plaats van de volle eigendom, dat er effectief een besparing zal gebeuren van erfbelasting.

In geval van schenking met voorbehoud van vruchtgebruik is een notariële akte verplicht. Belgische schenkingsrechten zullen verschuldigd zijn tenzij de akte gebeurt via een buitenlandse notaris. In geval van een buitenlandse niet in België geregistreerde akte, zullen de geschonken goederen pas vrij van successierechten zijn indien de schenker de schenking drie jaar heeft overleefd.

In Vlaanderen moet men echter rekening houden met het standpunt van VLABEL dat stelt dat de schenking met voorbehoud van vruchtgebruik steeds aan Belgische schenkbelasting moet onderworpen zijn.

Besluit

De maatschap is een ideaal planningsinstrument om met behoud van controle de overdracht van roerende goederen voor te bereiden.

Indien dit uw doel is, laat u dan bijstaan door een expert. Deze kan met u de verschillende clausules te bespreken die u voorzien dienen te worden in de statuten van uw maatschap.

Lees ook corner Overdracht

Ce contenu a été publié dans Overdracht, avec comme mot(s)-clé(s) , , , , . Vous pouvez le mettre en favoris avec ce permalien.

Laisser un commentaire

Votre adresse de messagerie ne sera pas publiée. Les champs obligatoires sont indiqués avec *